Çok sayıda ürünle ve birden fazla pazaryeriyle çalışan satıcılar için en sinir bozucu durum şudur: ay sonunda ciro yüksek görünür ama banka hesabındaki para beklendiği kadar artmamıştır. Bunun nedeni neredeyse her zaman ürün kırılımında gizlidir. Bazı ürünler işin tüm kârını taşırken, bazıları sessizce zarar ettirir. Toplam rakamlara bakarak bu farkı göremezsiniz; ihtiyacınız olan şey ürün bazlı kârlılık raporu üreten bir yazılımdır.
Bu yazıda, SKU bazında net kârı hesaplayan, ürünleri marja göre sıralayan ve zarar eden kalemler için uyarı çıkaran bir yazılımda hangi özelliklerin bulunması gerektiğini tek tek ele alıyoruz. Sonunda da Tekciro'nun ürün bazlı kârlılık raporunu nasıl ürettiğine dair somut bir örnek vereceğiz. Amacımız, doğru aracı satın alırken kontrol listenizi oluşturmanıza yardımcı olmak.
Neden toplam ciro değil, ürün bazlı net kâr önemlidir?
Ciro, bir işletmenin sağlığını gösteren yanıltıcı bir göstergedir. İki satıcı aynı cirayı yapabilir ama biri kâr ederken diğeri zarar edebilir. Çünkü her satışın altında pazaryeri komisyonu, kargo, hizmet bedeli, stopaj, KDV, iade maliyeti ve ürünün alış maliyeti gibi kalemler vardır. Bu kalemler ürüne, kategoriye ve pazaryerine göre değişir.
Gerçek tabloyu görmek için satışı SKU seviyesine indirmeniz gerekir. Ancak o zaman "Hangi ürün bana gerçekten para kazandırıyor?" sorusuna net cevap verebilirsiniz. Toplamda kârlı görünen bir mağazada bile, ürünlerin önemli bir kısmı zarar ediyor ve kârlı ürünler bu zararı kapatıyor olabilir. Zarar eden kalemleri tespit edip fiyatını düzeltmek veya katalogdan çıkarmak, çoğu zaman yeni ürün eklemekten daha hızlı kâr getirir. Net kâr mantığının temelini hatırlamak için Kâr Marjı Nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.
SKU bazlı raporun cevap vermesi gereken sorular
- Bu ürünü bir adet sattığımda elime net kaç lira kalıyor?
- Hangi ürünler yüzde marj olarak en kârlı, hangileri en az kârlı?
- Aynı ürün Trendyol'da mı Hepsiburada'da mı daha kârlı satılıyor?
- Hangi ürünler iadeler ve kesintiler sonrası aslında zarar ettiriyor?
Ürün bazlı kârlılık raporu yazılımında olması gereken özellikler
Piyasada "kâr raporu" başlığı taşıyan birçok araç var, ama hepsi aynı derinlikte hesaplama yapmaz. Satın almadan önce aşağıdaki özelliklerin gerçekten bulunup bulunmadığını test edin.
1. SKU bazında net kâr hesaplama
Yazılım, kârı yalnızca "satış fiyatı eksi alış fiyatı" olarak hesaplıyorsa yetersizdir. Gerçek net kâr için tüm kesintilerin satış başına dağıtılması gerekir: pazaryeri komisyonu, kargo bedeli, hizmet/işlem ücretleri, stopaj kesintisi, KDV ve varsa iade maliyeti. Komisyonun nasıl ürün başına yansıtıldığını anlamak için Pazaryeri Komisyonu Nasıl Hesaplanır? rehberi iyi bir başlangıçtır.
2. Marj sıralaması ve filtreleme
İyi bir yazılım, ürünleri tek tıkla net kâra veya yüzde marja göre sıralayabilmelidir. Böylece "en çok para kazandıran 10 ürün" ile "marjı en düşük 10 ürün" listesini saniyeler içinde görürsünüz. Kategoriye, markaya veya pazaryerine göre filtreleme de önemlidir; çünkü kararlarınızı bu kırılımlara göre verirsiniz.
3. Zarar eden ürün uyarısı
Belki de en kritik özellik budur. Yazılım, net kârı sıfırın altına düşen ürünleri otomatik işaretlemeli ve bunları ayrı bir uyarı listesinde göstermelidir. Manuel olarak yüzlerce satırı tarayıp zararı bulmaya çalışmak hem zaman alır hem de gözden kaçar. Sistem sizin yerinize "Bu ürün son satışlarda zarar ettiriyor" diyebilmelidir.
4. Pazaryeri ve kanal kırılımı
Aynı ürün farklı pazaryerlerinde farklı komisyon ve kargo yapısına tabidir, dolayısıyla farklı kâr eder. Yazılım, ürünün hangi kanalda daha kârlı olduğunu göstermelidir. Çok kanallı satıyorsanız bu, fiyatlama stratejinizin temelidir. Konuyu derinleştirmek için Çoklu Pazaryeri Yönetimi yazısına bakabilirsiniz.
5. Gerçek maliyet ve stok entegrasyonu
Kâr hesabının doğru olması için yazılımın güncel alış maliyetini bilmesi gerekir. Maliyet stok kartından geliyorsa ve stok hareketleriyle senkronsa rapor güvenilir olur. Maliyet ile kârı birlikte ele almanın önemini Stok Maliyeti ile Kâr Hesabını Birleştiren Yazılım yazısında detaylı bulabilirsiniz.
6. Dışa aktarma ve mali müşavir uyumu
Rapor ekranda kalmamalı; Excel veya benzeri formatlara aktarılabilmeli, mali müşavirinizle paylaşılabilmelidir. Vergi tarafıyla ilgili eşik ve oranları her zaman güncel mevzuata göre teyit etmeniz gerekir; bunun için e-Ticarette Hangi Vergileri Öderim? yazısı yol gösterici olabilir.
Özellik karşılaştırması: olmazsa olmazlar
Aşağıdaki tablo, basit bir hesaplayıcı ile gerçek bir ürün bazlı kârlılık yazılımı arasındaki farkı özetliyor. Satın alma kararınızı verirken bu kontrol listesini kullanabilirsiniz.
| Özellik | Basit hesaplayıcı / Excel | Gerçek kârlılık yazılımı |
|---|---|---|
| SKU bazında net kâr | Manuel, hataya açık | Otomatik, satış başına |
| Tüm kesintiler (komisyon, kargo, stopaj, KDV, iade) | Çoğu zaman eksik | Tümü dahil |
| Marj sıralaması | Elle sıralama gerekir | Tek tıkla |
| Zarar eden ürün uyarısı | Yok | Otomatik işaretleme |
| Pazaryeri kırılımı | Zor | Kanal bazında |
| Güncel veriyle senkron | Manuel güncelleme | Siparişlerle otomatik |
Excel ile bu işin neden zorlaştığını ve nerede yetersiz kaldığını Excel ile Pazaryeri Yönetimi mi, Stok/Kâr Yazılımı mı? yazısında ayrıntılı ele aldık.
Tekciro'nun ürün bazlı kârlılık raporu nasıl çalışır?
Tekciro, pazaryeri siparişlerinizi otomatik çeker ve her satışı SKU seviyesine indirir. Bir ürün satıldığında; satış fiyatından pazaryeri komisyonu, kargo, hizmet bedeli, stopaj, KDV ve ürünün stok kartındaki alış maliyeti düşülür. Geriye kalan tutar o satışın net kârıdır. Bu hesap her satış için tekrar edildiğinden, ürün bazında toplam net kârı ve ortalama marjı görürsünüz.
Rapor ekranında neler görürsünüz?
- Ürün listesi: Her SKU için satış adedi, ciro, toplam kesinti ve net kâr.
- Marj sıralaması: Ürünleri net kâra veya yüzde marja göre büyükten küçüğe sıralama.
- Zarar uyarısı: Net kârı negatif olan ürünler ayrı işaretlenir, böylece fiyatını düzeltmeniz veya satıştan çıkarmanız gereken kalemleri anında görürsünüz.
- Kanal kırılımı: Aynı ürünün hangi pazaryerinde daha kârlı olduğunu karşılaştırma.
Bu yapı, kör fiyatlama yerine veriye dayalı karar vermenizi sağlar. Örneğin marjı düşen bir üründe fiyat artırma, kargo paketini değiştirme veya tedarikçiyle yeniden pazarlık gibi adımları doğru ürün üzerinde atarsınız. Tekciro'nun stok, fatura ve kâr tarafını tek programda nasıl birleştirdiğini merak ediyorsanız Tekciro Nedir? yazısı tüm modülleri özetliyor.
Sık sorulan sorular
Ürün bazlı kârlılık raporu için maliyet bilgisini nereden alır?
Net kârın doğru çıkması için ürünün güncel alış maliyetinin yazılımda tanımlı olması gerekir. Tekciro bu maliyeti stok kartından okur; maliyetlerinizi güncel tuttuğunuz sürece rapor gerçeği yansıtır. Komisyon ve kesintiler ise pazaryeri verisinden otomatik gelir.
Zarar eden ürün uyarısı nasıl çalışır?
Yazılım, her satışın net kârını hesapladıktan sonra bir ürünün toplam veya ortalama net kârı sıfırın altına düştüğünde o kalemi işaretler. Böylece yüzlerce ürün arasında zarar ettirenleri tek tek aramanız gerekmez; sistem dikkatinizi doğrudan oraya çeker.
Komisyon, stopaj ve KDV oranlarını yazılım kendi mi belirliyor?
Yazılım hesaplamayı sizin tanımladığınız ve pazaryerinden gelen verilerle yapar. Ancak güncel komisyon, stopaj ve KDV oranlarını her zaman ilgili pazaryeri panelinden, GİB'den veya mali müşavirinizle teyit etmeniz gerekir; mevzuat ve oranlar zamanla değişebilir.
Tekciro ile her ürünün size gerçekte ne kadar kazandırdığını, hangi kalemlerin sessizce zarar ettirdiğini ve hangi pazaryerinde daha kârlı olduğunuzu tek ekranda görebilirsiniz. SKU bazında net kâr, marj sıralaması ve zarar eden ürün uyarısı için Tekciro'yu deneyin; uygun paket seçenekleri için fiyatlandırma sayfasını inceleyin.
