Pazaryerinde satış yapan çoğu satıcı için kargo, komisyondan sonra gelen en büyük gider kalemidir. Üstelik kâr marjının doğrudan içine işleyen, ama çoğu zaman "ne kadar ödediğini bilmeden" katlanılan bir maliyettir. Bu rehberde kargo anlaşması nasıl yapılır sorusunu desi/kg mantığından başlayarak, pazaryeri anlaşmalı kargo ile kendi anlaşmanızı karşılaştırarak ve iade maliyetini de hesaba katarak adım adım açıklıyoruz. Amaç, gönderi profilinize en uygun ve en ucuz kombinasyonu seçmenize yardımcı olmak.
Kargo fiyatlandırması nasıl çalışır? Desi ve kg mantığı
Kargo firmaları gönderi ücretini hesaplarken iki ölçüyü karşılaştırır: gerçek ağırlık (kg) ve hacimsel ağırlık (desi). Hangisi büyükse ücret onun üzerinden hesaplanır. Bu yüzden hafif ama hacimli bir ürün (örneğin bir yastık) gerçek ağırlığından çok daha pahalıya gönderilebilir.
Desi, paketin kapladığı hacmin ağırlığa çevrilmiş hâlidir. Genel kullanılan formül şudur:
- Desi = (En x Boy x Yükseklik cm) / bir sabit bölen
- Bölen değeri firmadan firmaya değişebilir; güncel desi bölen ve fiyat tarifesini ilgili kargo firmasının panelinden teyit edin.
Pratik sonuç şudur: küçük ve ağır ürünlerde kg, büyük ve hafif ürünlerde desi belirleyicidir. Paketlemeyi sıkılaştırıp boş hacmi azaltmak, çoğu zaman tarife pazarlığından önce yapılması gereken en hızlı tasarruftur.
Desi aralıklarını bilmek neden önemli?
Kargo firmaları genellikle desi aralıklarına göre kademeli fiyat uygular. Gönderilerinizin büyük kısmı belirli bir desi bandında yoğunlaşıyorsa, anlaşmada asıl pazarlık etmeniz gereken bant odur. Bunu bilmeden yapılan anlaşmada, hiç göndermediğiniz yüksek desilerde "iyi fiyat" almış gibi görünüp asıl hacminizde pahalı kalabilirsiniz.
Pazaryeri anlaşmalı kargo mu, kendi anlaşman mı?
Satıcının önündeki temel seçim budur. İkisinin de avantajı ve dezavantajı var; doğru cevap gönderi hacminize, ürün profilinize ve operasyon kapasitenize göre değişir.
Pazaryeri anlaşmalı kargo
Trendyol, Hepsiburada gibi pazaryerleri kendi toplu hacimleriyle kargo firmalarından özel tarifeler alır ve bunu satıcıya sunar. Avantajları:
- Düşük ve orta hacimli satıcı için tek başına alamayacağı bir toplu indirimden yararlanma imkânı.
- Etiket, takip ve faturalandırmanın pazaryeri paneliyle entegre olması; operasyonel kolaylık.
- İade süreçlerinin pazaryeri akışına gömülü olması.
Dezavantajı ise esnekliğin sınırlı olmasıdır: kargo firmasını ve bazı durumlarda tarifeyi siz seçemezsiniz, hizmet kalitesinden bağımsız olarak akışa uymak zorunda kalırsınız.
Kendi kargo anlaşman
Belirli bir aylık gönderi adedine ulaşan satıcı, kargo firmalarıyla doğrudan anlaşma yapabilir. Avantajları:
- Yüksek hacimde pazaryeri tarifesinden daha iyi birim fiyat alma ihtimali.
- Firma, şube/kurye ve teslim süresi gibi unsurlarda seçim özgürlüğü.
- Birden fazla firmayla anlaşıp ürün tipine göre dağıtım yapabilme.
Dezavantajı: anlaşmaya hak kazanmak için belirli bir aylık adet/hacim eşiği gerekir, faturalandırma ve mutabakatı kendiniz takip edersiniz ve düşük hacimde pazaryeri tarifesinin altına inmek zor olabilir.
| Kriter | Pazaryeri anlaşmalı kargo | Kendi anlaşman |
|---|---|---|
| Uygun hacim | Düşük–orta | Orta–yüksek |
| Birim fiyat avantajı | Toplu indirimden gelir | Hacim büyüdükçe artar |
| Firma seçme özgürlüğü | Sınırlı | Yüksek |
| Operasyon yükü | Düşük (entegre) | Yüksek (kendi takibin) |
| İade akışı | Panele gömülü | Kendi kurgun |
Birden çok pazaryerinde satış yapıyorsanız bu kararı kanal kanal vermeniz gerekir; süreci tek yerden görmek için çoklu pazaryeri yönetimi yaklaşımı işinizi kolaylaştırır.
İade kargo maliyetini hesaba katmadan anlaşma yapmayın
Kargo maliyetini sadece "gönderim" üzerinden hesaplamak en sık yapılan hatadır. Pazaryerlerinde iade oranı kategoriye göre ciddi farklılık gösterir ve her iade, çoğu durumda satıcının üstlendiği bir geri-kargo bedeli demektir. Yani gerçek kargo maliyetiniz, gönderim ücreti artı iade ücretinin satışlara oranlanmış hâlidir.
Bir anlaşmayı değerlendirirken şu üç kalemi birlikte düşünün:
- Giden gönderi ücreti (desi/kg tarifesi üzerinden).
- İade/geri gönderi ücreti ve bunun ortalama iade oranınızla çarpımı.
- Hasar, kayıp ve yeniden gönderim gibi gizli maliyetler.
Yüksek iadeli bir kategoride en düşük gönderim tarifesini sunan firma, iade ücreti pahalıysa toplamda en pahalı seçenek olabilir. İade yükünü düşürmenin operasyonel tarafı için iade oranı yönetimi rehberine de göz atmanızı öneririz.
Hangi kargo firması hangi hacme uygun?
Tek bir "en iyi" kargo firması yoktur; ürün tipinize, gönderi hacminize ve teslimat bölgenize göre değişir. Genel bir çerçeve:
- Küçük ve standart paketler, yüksek adet: Şube ve kurye ağı yaygın firmalar genelde birim maliyeti düşürür; toplu hacimde tarife pazarlığı en çok burada işe yarar.
- Hacimli/büyük ürünler: Desi avantajlı tarifesi olan ve büyük gönderide uzman firmalar öne çıkar.
- Kırılgan ürünler: Hasar/kayıp tazmin politikası ve teslim kalitesi, birkaç kuruşluk tarife farkından daha önemlidir.
- Taşra/uzak bölge yoğunluğu: O bölgelerde teslim performansı yüksek firmayı tercih etmek iade ve şikâyeti azaltır.
En kârlı kombinasyon çoğu zaman tek firma değil, ürün tipine göre dağıtımtır: standart paketleri bir firmadan, hacimli ürünleri başka bir firmadan göndermek. Bunu yapabilmek için her gönderinin gerçek maliyetini ürün bazında görmeniz gerekir.
En ucuz kombinasyonu bulmanın yolu: veriyle karar verin
Doğru anlaşmanın temeli sezgi değil, kendi gönderi verinizdir. Anlaşmaya oturmadan önce şunları çıkarın:
- Gönderilerinizin desi/ağırlık dağılımı (en çok hangi bantta yoğunlaşıyor?).
- Ürün/kategori bazında iade oranı.
- Teslimat bölgelerinizin dağılımı.
- Her ürün için kargonun, satış fiyatına ve kâr marjına oranı.
Kargo gideri net kârı doğrudan etkilediği için, anlaşmayı komisyon ve diğer kesintilerle birlikte değerlendirmek gerekir. Komisyon tarafını pazaryeri komisyonu nasıl hesaplanır yazısında, kanal karşılaştırmasını ise Trendyol vs Hepsiburada komisyon karşılaştırması içinde bulabilirsiniz.
Adım adım: en uygun kargo anlaşmasını yapma
- Veriyi topla: Son birkaç ayın gönderi adedi, desi dağılımı ve iade oranını çıkar.
- Mevcut maliyetini ölç: Pazaryeri tarifesiyle bugün ne ödüyorsun, gönderi başına ve ciroya oranla net rakamı bil.
- Teklif al: Hacmin anlaşmaya uygunsa birden fazla firmadan, kendi desi bantlarına göre teklif iste.
- İadeyi dahil et: Teklifleri yalnız gönderim değil, iade ücreti çarpı iade oranıyla birlikte kıyasla.
- Kombinasyonu kur: Ürün tipine göre firma dağıtımıyla toplam maliyeti minimize et.
- Periyodik gözden geçir: Hacmin ve ürün karmaşan değiştikçe anlaşmayı yenile; tarifeleri ve oranları ilgili kargo firması ve pazaryeri panelinden teyit et.
Sık sorulan sorular
Kendi kargo anlaşmamı yapmak için ne kadar gönderi yapmam gerekir?
Kargo firmaları doğrudan anlaşma için genellikle belirli bir aylık gönderi adedi/hacmi ister; bu eşik firmadan firmaya değişir. Net rakam için doğrudan kargo firmalarından teklif alın ve eşiği teyit edin. Bu hacmin altındaysanız pazaryerinin toplu anlaşmalı tarifesi çoğu zaman daha avantajlı olur.
Desi mi kg mi ücretlendirilir?
Firma, gerçek ağırlık (kg) ile hacimsel ağırlığı (desi) karşılaştırır ve hangisi büyükse onun üzerinden ücret alır. Hafif ama hacimli ürünlerde desi belirleyici olur; bu yüzden paketi sıkı ve boş hacimsiz hazırlamak doğrudan tasarruf sağlar.
İade kargo ücretini kim öder?
Bu, pazaryerinin kurallarına, iade nedenine ve anlaşmanıza göre değişir. Bazı durumlarda satıcı, bazı durumlarda alıcı veya pazaryeri üstlenir. Maliyet planlaması yaparken iade ücretinin sizin tarafınıza düşen kısmını ortalama iade oranıyla çarpıp gerçek kargo maliyetinize eklemeniz gerekir; güncel kuralı ilgili pazaryeri panelinden teyit edin.
Kargo, komisyon, KDV ve stopaj sonrası gerçek net kârınızı görmeden hangi kargo anlaşmasının daha ucuz olduğunu kesin söylemek zordur. Tekciro; siparişlerinizi, kargo ve iade maliyetlerinizi, komisyon kesintilerinizi tek masaüstü programda toplayıp ürün ve sipariş bazında gerçek kârınızı gösterir; böylece hangi kargo kombinasyonunun gerçekten kazandırdığını rakamla görürsünüz. Planları incelemek için fiyatlandırma sayfasına göz atabilirsiniz.




